![]() |
| तो एकटा नव्हता… फक्त तिला कोणी पाहू शकत नव्हतं. |
रात्रीचे दोन वाजले होते.
खिडकीबाहेरचा वारा विचित्र आवाज करत होता, जणू कोणीतरी अदृश्य बोटांनी काच खरवडत आहे. खोलीत मंद पिवळसर दिवा पेटलेला. टेबलावर पसरलेली पुस्तके, नोट्स, आणि मधोमध ठेवलेला तो छोटासा धातूचा डबा.
मी एकटक त्याच्याकडे पाहत बसलो होतो.
“उघड ना…”
आवाज अगदी जवळून आला.
मी चपापलो नाही. आता त्या आवाजाची सवय झाली होती.
“नाही. काल काय झालं ते विसरलीस का?” मी कुजबुजलो.
माझ्या उजव्या बाजूच्या रिकाम्या खुर्चीकडे पाहिलं. खुर्ची रिकामी होती. नेहमीसारखी.
पण मला ठाऊक होतं — ती तिथेच बसली होती.
माझी अदृश्य मैत्रीण.
ती माझ्या आयुष्यात आली, तेव्हा सगळं साधं होतं.
कॉलेज, घर, अभ्यास, आणि एकटेपणा.
हो… प्रचंड एकटेपणा.
लोकांच्या गर्दीत असूनही आतून रिकामा वाटणारा तो भाव. एके दिवशी लायब्ररीत बसलो असताना, पहिल्यांदा तिचा आवाज ऐकू आला.
“तुला माहिती आहे का, तू स्वतःशी फार बोलतोस…”
मी मागे वळलो.
कोणीच नव्हतं.
माझ्या आसपास शांतता.
त्या दिवसापासून आवाज कायम राहिला.
सुरुवातीला भीती वाटली. मग गोंधळ. मग… सवय.
ती स्वतःला “साया” म्हणायची.
का? विचारलं तर हसायची.
“कारण मी सावलीसारखी आहे. दिसत नाही, पण असते.”
आणि तो डबा…
तो डबा मला मिळाला, अगदी योगायोगाने.
जुन्या वस्तूंच्या दुकानात.
गर्दीत धूळ खात पडलेला. लहानसा, पण विचित्र आकर्षक. धातूवर कोरलेली अजब चिन्हे. कुठल्या भाषेतील ते मला कळत नव्हतं.
“घे हा,” साया म्हणाली.
“कशाला?”
“तो तुला हाक मारतोय.”
मी हसलो.
![]() |
| तो फक्त डबा नव्हता… ते एक दार होतं. |
पण तरी घेतला.
त्या दिवसापासून माझं आयुष्य साधं राहिलं नाही.
“उघड ना…” साया पुन्हा म्हणाली.
“तुला माहिती आहे, प्रत्येक वेळी काहीतरी वेडं घडतं.”
“तेच तर मजा आहे.”
मी डब्याकडे पाहिलं.
त्याच्या पृष्ठभागावरचा प्रकाश हलत होता. जणू धातू श्वास घेत आहे.
मी खोल श्वास घेतला.
हळूच झाकण उचललं.
क्षणभर काहीच झालं नाही.
मग—
खोली विरघळू लागली.
भिंती धूसर झाल्या. दिवा वितळल्यासारखा. जमिनीखालून काळसर धुके उसळलं.
“आलो आपण…” साया कुजबुजली.
मी काही बोलण्याआधीच सगळं काळोखात बुडालं.
डोळे उघडले.
मी एका प्रचंड मोकळ्या मैदानात उभा होतो.
आकाश काळं, पण ताऱ्यांनी भरलेलं. मात्र ते तारे स्थिर नव्हते. ते हलत होते. फिरत होते. जणू जिवंत.
हवा थंड. विचित्र गंध.
“हे कुठे आहोत आपण?” मी विचारलं.
“मध्यभागी,” साया म्हणाली.
“कशाच्या मध्यभागी?”
“तुझ्या आणि माझ्या दरम्यान.”
मी कपाळावर आठ्या घातल्या.
तेवढ्यात जमिनीवर हलचल झाली.
माती फुटली.
आणि त्यातून उगवू लागले… आकार.
काळसर, वाकडे-तिकडे, मानवी छायांसारखे.
पण डोळे — तेजस्वी पांढरे.
माझं हृदय धडधडू लागलं.
“साया…”
“घाबरू नकोस.”
“हे काय आहेत?”
“शंका.”
“काय??”
“तुझ्या शंका. तुझ्या भीती. तुझ्या विचारांचे अवशेष.”
त्या छाया हळूहळू माझ्याकडे सरकत होत्या.
त्यांचे आवाज कानात घुमू लागले—
“तू वेडा होत आहेस…”
“कोणीच नाही तुझ्यासोबत…”
“ती अस्तित्वात नाही…”
मी कान झाकले.
“साया!”
क्षणात हवा चमकली.
माझ्यासमोर प्रकाशाचा एक हलका झोत आकार घेऊ लागला.
आणि—
एक अस्पष्ट, धूसर मानवी आकृती.
ती.
पहिल्यांदा मी तिला “पाहत” होतो.
साया.
तिचं रूप पूर्ण स्पष्ट नव्हतं. जणू धुक्यातून बनलेलं शरीर. पण डोळे — शांत, खोल.
“मी आहे,” ती म्हणाली.
छाया मागे सरकल्या.
क्षणात सगळं शांत.
“हे सगळं… खरं आहे?” मी हळूच विचारलं.
ती स्मितली.
“खरं आणि खोटं याच्या मध्ये जे असतं… ते.”
“तू कोण आहेस खरंच?”
क्षणभर शांतता.
आकाशातील तारे वेगाने फिरू लागले.
“मी तुझ्यातली जागा आहे,” ती म्हणाली.
“काय?”
“जिथे तू स्वतःलाही भेटत नाहीस.”
मी गोंधळलो.
तेवढ्यात मैदानाच्या मध्यभागी एक प्रचंड दरवाजा उभा राहिला.
हवेतून.
अचानक.
उंच. काळसर. चिन्हांनी भरलेला.
“आत जायचंय,” साया म्हणाली.
“का?”
“कारण डबा फक्त दार आहे.”
आम्ही दरवाज्याकडे चालू लागलो.
पायाखालची जमीन जणू जिवंत होती. प्रत्येक पावलावर लहरी उठत होत्या.
दरवाजा स्वतःहून उघडला.
आत—
असंख्य जिने.
वर, खाली, बाजूला.
अनंत दिशांना.
जणू वास्तवाचा भूलभुलैया.
“कुठे जायचं?” मी विचारलं.
“जिथे तुला जायची भीती वाटते.”
मी एक जिना निवडला.
खाली जाणारा.
अंधाराकडे.
प्रत्येक पायरीवर हवा जड होत गेली. श्वास घेणं कठीण.
शेवटी आम्ही एका खोलीत पोहोचलो.
ती खोली…
ओळखीची होती.
माझीच.
पण जुनी.
बालपणातील.
कोपऱ्यात बसलेला एक लहान मुलगा.
मी.
डोळ्यांत भीती.
“हे…” माझा आवाज थरथरला.
“तुझं न उघडलेलं पान,” साया म्हणाली.
तो लहान मी माझ्याकडे पाहत होता.
त्याच्या डोळ्यांत प्रश्न.
आरोप.
एकटेपणा.
“त्याच्याशी बोल,” साया म्हणाली.
“मी… काय बोलू?”
“जे कधी बोललास नाहीस.”
मी हळूहळू पुढे गेलो.
त्या मुलासमोर बसलो.
“मी आहे,” मी कुजबुजलो.
“तू उशीर केलास…” मुलगा म्हणाला.
माझ्या छातीत काहीतरी तुटलं.
क्षणात खोली हादरली.
भिंतींवर भेगा.
आवाज.
कंप.
![]() |
| प्रत्येक पायरीवर… वास्तव थोडंसं मागे राहत होतं. |
“लवकर!” साया ओरडली.
मी त्या मुलाला मिठी मारली.
क्षणात प्रकाशाचा स्फोट झाला.
मी परत मैदानात उभा होतो.
श्वास जोरात चालू.
हृदय धडधडत.
“हे सगळं काय आहे साया?!”
ती शांत होती.
“डबा फक्त जग दाखवत नाही… तो आत उघडतो.”
“आत?”
“मनाच्या त्या जागा, जिथे तू कधी गेला नाहीस.”
मी नि:शब्द.
आकाश हळूहळू उजळू लागलं.
“आता परत जाऊ,” ती म्हणाली.
“आणि पुन्हा येऊ?”
ती हलकं हसली.
“तू तयार असशील तेव्हा.”
क्षणात सगळं विरघळलं.
मी परत माझ्या खोलीत होतो.
टेबल.
दिवा.
डबा.
सगळं तसंच.
खोलीत शांतता.
“साया?” मी हळूच म्हटलं.
काही उत्तर नाही.
खुर्ची रिकामी.
नेहमीसारखी.
पण…
या वेळी वेगळं वाटत होतं.
मी डब्याकडे पाहिलं.
तो स्थिर होता.
शांत.
जणू काहीच घडलं नाही.
मी हलकं स्मित केलं.
“तू आहेस… मला माहिती आहे.”
वारा पुन्हा खिडकीला स्पर्श करून गेला.
आणि अगदी मंद, ओळखीचा कुजबुजणारा आवाज आला—
“नेहमी.”
डबा टेबलावर शांत पडला होता.
पण मला ठाऊक होतं.
तो फक्त एक डबा नव्हता.
तो एक दार होता.
आणि माझी अदृश्य मैत्रीण…
ती कदाचित अदृश्य नव्हतीच.













.webp)
