विदर्भाच्या टोकाला, एक लहानसं गाव होतं — वडगाव खुर्द.
मातीची घरं, कच्चे रस्ते, उन्हाने भाजलेली शेती… आणि प्रत्येक घरात थोडंफार दु:ख.
पण त्या सगळ्या दु:खांमध्येही एक दु:ख सगळ्यांत खोल होतं —
देवधरचं.
.webp "अनाथ देवधरचं एकटं आयुष्य") |
| मंदिराच्या थंड दगडावर बसलेला देवधर… ज्याच्याकडे कुणीच नव्हतं |
देवधर कोणाचा नव्हता.
ना आई, ना वडील, ना नातेवाईक.
तो एका पावसाळी रात्री गावाबाहेरच्या जुन्या मंदिराच्या पायऱ्यांवर सापडला होता.
कुणीतरी ठेवून गेलेलं मूल.
गावाने त्याला आसरा दिला नाही…
फक्त जगू दिलं.
लहानपणापासून तो काम करत होता.
कोणाच्या शेतात पाणी भरायचं, कोणाच्या घरात लाकूड फोडायचं, कधी जनावरं हाकायची.
काम झालं की थोडं अन्न मिळायचं.
नाहीतर उपास.
रात्री तो मंदिरात झोपायचा.
थंड दगडावर, अंगावर फाटकी चादर.
कधी कधी तो देवासमोर बसून शांतपणे रडत राहायचा.
त्याच्या रडण्याचा आवाज बाहेर येत नसे, पण त्याच्या डोळ्यात साठलेलं पाणी खूप काही सांगत असे.
त्याच्या मनात नेहमी एकच प्रश्न घुमत राहायचा —
“माझं आयुष्य असंच का आहे…?”
गावातला सर्वात श्रीमंत माणूस होता — भोसले सावकार.
एके रात्री त्याच्या घरात चोरी झाली.
सोनं, रोकड, सगळं गायब.
गावात खळबळ उडाली.
लोक जमले. चर्चा सुरू झाली.
आणि मग कुणीतरी म्हणालं —
“काल रात्री देवधर सावकाराच्या घराजवळ दिसला होता.”
ते खरं होतं.
देवधर तिथे गेला होता…
कारण त्याला दोन दिवसांपासून काही खायला मिळालं नव्हतं.
तो मागच्या दारातून उरलेलं अन्न मिळतं का ते पाहायला गेला होता.
पण त्या क्षणाला…
त्याच्या भुकेचा अर्थ कोणी समजून घेतला नाही.
लोकांनी एकच गोष्ट ठरवली —
“चोरी त्यानेच केली आहे.”
त्याला ओढून आणलं गेलं.
लोकांनी मारायला सुरुवात केली.
तो ओरडत होता…
“मी नाही केलं… मी नाही केलं…”
पण त्या वेळी सत्याला किंमत नव्हती.
रात्र वाढत गेली…
त्या रात्री, जखमी अवस्थेत, देवधर कसाबसा सुटला.
तो पळत राहिला.
रस्ता दिसत नव्हता, दिशा कळत नव्हती, पण तो थांबला नाही.
त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, श्वास तुटत होता, शरीर दुखत होतं…
पण त्याच्या मनात एकच गोष्ट होती —
“इथून दूर जायचं आहे…”
आणि तो शिरला…
चिखलवाडीच्या जंगलात.
रात्र गडद झाली होती.
जंगलात अंधार इतका होता की हातासमोर हात दिसत नव्हता.
थंड वारा झाडांच्या फांद्यांमधून फिरत होता.
कुठेतरी दूर पानं हलल्याचा आवाज येत होता… पण तो आवाज नैसर्गिक वाटत नव्हता.
देवधर एका मोठ्या झाडाखाली थांबला.
त्याच्या अंगावर थंडी वाजत होती.
शरीर थकून गेलं होतं.
तो खाली बसला… आणि शांतपणे रडू लागला.
त्याच्या रडण्याचा आवाज हळूहळू जंगलात पसरला… आणि मग पुन्हा सगळीकडे शांतता पसरली.
काही वेळाने तो उठला.
त्याने झाडाची एक मजबूत फांदी पाहिली.
त्याने कापडाचा तुकडा काढला, फांदीला बांधला, आणि गाठ घट्ट केली.
तो त्या फासाखाली उभा राहिला.
डोळे बंद केले.
.webp "वनदेवीशी झालेली पहिली भेट") |
| त्या रात्री जंगलात काहीतरी जागं झालं… आणि देवधरचं आयुष्य कायमचं बदललं |
अचानक…
वारा थांबला.
जंगलातली प्रत्येक हालचाल थांबली.
पानांचा आवाज बंद झाला.
हवा जड झाली… आणि सगळीकडे एक भयानक शांतता पसरली.
देवधरने डोळे उघडले.
झाडाच्या खोडावरून सावल्या सरकायला लागल्या.
त्या सावल्या एकत्र आल्या… आणि हळूहळू एक आकृती तयार झाली.
ती उभी होती.
पांढरट त्वचा…
लांब केस…
डोळे खोल… पण चमकणारे.
देवधर घाबरून मागे सरकला.
ती आकृती त्याच्याकडे स्थिर नजरेने पाहत होती.
जंगल तिच्या उपस्थितीत वेगळं वाटत होतं —
जणू प्रत्येक झाड, प्रत्येक पान तिचं ऐकत होतं.
ती हळू आवाजात बोलली —
“मरायला आला आहेस का…?”
तिचा आवाज वाऱ्यासारखा नव्हता…
तो जणू थेट मनात घुमत होता.
देवधर काही बोलू शकला नाही.
ती पुढे आली.
“तुला आयुष्य नकोय ...असं नाही…
तुला असं आयुष्य नकोय…”
देवधरच्या डोळ्यातून अश्रू ओघळले.
ती म्हणाली —
“मी तुला सगळं देऊ शकते…
संपत्ती, नाव, मान…
पण बदल्यात तुला काहीतरी द्यावं लागेल.”
देवधर थरथरत होता.
तो हळू आवाजात म्हणाला —
“काय…?”
वनदेवीच्या चेहऱ्यावर हलकं स्मित आलं.
“दर वर्षी एक रात्र…
तुला परत इथे यावं लागेल…
आणि जंगलाला त्याचं हवं ते द्यावं लागेल.”
त्या वाक्यानंतर काही क्षण पूर्ण शांतता पसरली.
देवधरच्या मनात भीती होती…
पण त्याच्या भुकेपेक्षा, अपमानापेक्षा ती भीती छोटी होती.
त्याने डोळे बंद केले.
“मंजूर आहे.”
त्या क्षणी जमीन हलली.
झाडांच्या मुळांनी जणू त्याला स्पर्श केला.
वनदेवीने त्याच्या कपाळावर हात ठेवला.
तो स्पर्श थंड, खोल आणि अस्वस्थ करणारा होता.
आणि मग सगळं काळोखात गेलं.
सकाळी…
देवधर गावाच्या रस्त्यावर पडलेला होता.
त्याच्या हातात एक पिशवी होती.
त्याने ती उघडली.
सोनं होतं.
खरं.
भरपूर.
काही वर्षांत…
वडगाव खुर्द बदललं.
रस्ते झाले.
शाळा उभ्या राहिल्या.
पाण्याची सोय झाली.
आणि त्या सगळ्याच्या मागे एक नाव होतं —
देवधर सेठ.
लोकांच्या नजरेत —
देवधर आता दानवीर होता.
तो गरीबांना मदत करत होता.
अनाथांना आश्रय देत होता.
पण…
त्याच्या चेहऱ्यावर कधीच पूर्ण आनंद दिसत नव्हता.
दर वर्षी एक रात्र…
तो गायब व्हायचा.
एकदा…
गावातला एक माणूस, शंकर, त्याचा पाठलाग करत जंगलात गेला.
त्या रात्री जंगलातून काहीतरी ओढल्याचा आवाज येत होता.
जणू एखाद्या जड वस्तूला जमिनीवरून खेचत नेलं जात होतं.
त्यासोबत कुणाचातरी दाबलेला ओरडण्याचा आवाजही ऐकू येत होता… आणि मग हळूहळू सगळीकडे पुन्हा शांतता पसरली.
शंकर परत आला नाही.
 |
| ज्याला कधी काही नव्हतं… तोच आज सगळ्यांसाठी आधार बनला |
दुसऱ्या दिवशी…
देवधर परत गावात आला.
नेहमीसारखा शांत..
दान करत राहिला.
पण आता काही लोक हळू आवाजात म्हणत —
“तो जे देतो… त्याच्या बदल्यात काहीतरी घेतलं जातं…”
आणि चिखलवाडीचं जंगल अजूनही तिथेच आहे.
जिथे कधी कधी…
रात्री…
काहीतरी ओढल्याचा आवाज येत राहतो.
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें